Waarom Mart Smeets niet ontslagen wordt en Ana Pastor wel

Ana Pastor is ontslagen door de publieke RTVE

In Nederland was de afgelopen tijd veel beroering over een ego-trippende presentator die dagelijks verslag deed van de Olympische Spelen en zichzelf. Op ludieke manieren lieten de Nederlanders merken het wel gehad te hebben met Mart Smeets. Ondanks de afkeer die veel mensen van hem hebben –Wie kent er iemand die wèl fan is van Mart Smeets? Niemand toch!- blijft de Studio Sport-mastodont op zijn post.

Hier tegenover staat een bijna net zo grote opschudding over het plotselinge ontslag van één van de beste journalisten op de Spaanse televisie door de publieke omroep RTVE (Radio y Televisión Española). Dan heeft ze vast iets vreselijk fout gedaan! Heeft ze een sporter tot het bot vernederd? Voert ze in haar interviews 75% van de tijd zelf het woord? Luistert ze niet naar antwoorden en laat ze vrouwen nooit uitpraten? Nee dat is het niet maar toch wordt ze ontslagen. In een normaal land zou dat vreemd zijn, maar zoals de slogan zegt “Spain is different”. Haar ontslag werd zelfs al verwacht want Ana Pastor was veel te kritisch.

Wie is Ana Pastor?

Bekend is het fragment waarin Ana Pastor op beschaafde manier gehakt maakt van Partido Popular politica Dolores de Cospedal wanneer die verklaart dat haar partij vindt dat een publieke omroep onpartijdig moet zijn. Pastor laat de politica keurig uitpraten en legt toch feilloos de vinger op de zere plek in het hypocriete betoog van Dolores de Cospedal.

Het is door het stellen van kritische vragen, iets waar men in Spanje niet aan gewend is, dat Ana vrienden en vijanden heeft gemaakt. Ana Pastor is journalist en zij is ontslagen omdat ze journalistiek bedreef.

.

.

.

De publieke omroep in Spanje

Waarom blijft in Nederland een slechte interviewer als Mart Smeets zitten, tegen de wil van de natie, terwijl in Spanje een goede journalist en interviewer zomaar op straat wordt gezet? Om dit te begrijpen is kennis van de politieke praktijk en van de Spaanse media nodig. Om duidelijk te maken hoe het Spaanse systeem is, zal ik kort de relatie tussen de nationale publieke omroep RTVE en de machthebbende politieke partijen uitleggen zoals die de afgelopen jaren is geweest. Verder zal ik voorbeelden geven van andere (regionale) publieke omroepen die tot doel hebben een beeld te geven van de verrotte mediacultuur in Spanje.

Nadat de Partido Popular (PP) in 2011 de parlementsverkiezingen had gewonnen, dus na het interview met PP politica Dolores de Cospedal dat hier boven te zien is, verving deze de zittende directie van de publieke omroep RTVE door personen met een PP-achtergrond. De Cospedal toonde daarmee meteen het gelijk aan van Ana Pastor dat de PP helemaal geen onpartijdige publieke omroep wil. De nieuw aangestelde directie ontsloeg op zijn beurt medewerkers die niet “PP” genoeg waren. Om die reden heeft de nieuwe directeur Julio Somoano de “te linkse” Ana Pastor van de buis gehaald, ongetwijfeld om haar te vervangen door iemand die de PP kritiekloos volgt, want daar zijn er genoeg van. De machtovername van de PP gaat zover dat inmiddels de redactie van RTVE bevolkt wordt door oud-werknemers van de lokale omroep Telemadrid, de PP-propagandazender van de presidente van de regio Madrid Esperanza Aguirre. Over Telemadrid verderop meer.

Vrijheid van meningsuiting

Binnen het proces van schoonvegen van de publieke omroep is Ana Pastor dus niet de enige, maar wel één van de meest aansprekende slachtoffers. Het ontslag van haar anonieme collega´s stuitte op weinig verzet, maar nu de zuivering met Ana Pastor een gezicht krijgt, is ineens sprake van verontwaardiging: het is schandalig hoe goede journalisten op een publieke zender worden vervangen door marionetten in een vies politiek spelletje! De vrijheid van meningsuiting staat op het spel!

Op internetfora overheerst de kritiek maar er zijn ook zijn er meningen te vinden van verstokte PP-stemmers die een kritische houding verwarren met links-zijn, en die nu lekker hun gram halen op die vuige socialiste Ana Pastor. En dan is er nog een enkeling die de plank volledig mis slaat: “Ach die Ana Pastor vindt echt wel een nieuwe baan.” Alsof we daar zo bezorgd om waren.

De nieuwsredactie van Alfredo Urdaci werd door de PSOE ontslagen. Maar de onpartijdige Urdaci zint op wraak op alle progressievelingen.

De opschudding is terecht maar ook hypocriet. Aan de ene kant kan het toch niet waar zijn dat in een democratisch land vanwege politiek belang een onafhankelijke nieuwsredecatie wordt veranderd in een propaganda-apparaat? Nadat de Partido Popular in de verkiezingen de macht heeft overgemomen van de socialistische PSOE gooien ze iedereen eruit waarvan ze vermoeden dat ze PSOE-sympathieën koesteren. Alsof het collaborateurs in de oorlog zijn! Maar degenen die nu klagen over vrijheid van meningsuiting zijn dezelfden die in 2004 stonden te juichen toen het nieuwsteam onder leiding van Urdaci de laan werd uitgestuurd nadat de socialistische PSOE de verkiezingen had gewonnen. Ook toen werd de nieuwsredactie vervangen om politieke motieven.

Toch is het ontslaan van Ana Pastor en de rest van de nieuwsredactie niet helemaal hetzelfde als het ontslaan van Urdaci´s redactie door de PSOE in 2004: nu wordt namelijk een groep goede journalisten de wacht aan gezegd. Of degenen die in 2004 moesten vertrekken datzelfde predicaat mogen krijgen is zeer de vraag. Urdaci was veroordeeld wegens manipulatie van het nieuws en niet voor niets werd de publieke TVE toen al jaren Tele-Aznar genoemd, naar de toenmalige premier van de Partido Popular. Het team dat in 2004 naar huis gestuurd werd, had jarenlang verslaggeving gedaan met een sterk vertekenende PP-bril.

De vijflettersocialisten van het intelligentiespelletje Lingo werden door Aznar genadeloos van het beeldscherm verwijderd.

Tele-Aznar en Lingo

Eerder had Aznar op zijn beurt al journalisten en bestuurders vervangen toen hij aan de macht kwam in 1996. Hij liet meteen degenen ontslaan die niet in zijn PP-straatje pasten. Eén van zijn meest gerenommeerde slachtoffers was het intelligentiespelletje Lingo. De smerige vijflettersocialisten werden door de mannen van Aznar direct naar de slachtbank geleid.

Helaas werden behalve Lingo ook goede journalisten van de televisie gehaald zodat Aznar de publieke omroep in zijn macht kreeg. Het probleem nu in 2012 van het ontslag van Ana Pastor is daarom niet haar ontslag op zich. Het is ook niet dat de PP de redactie van de publieke omroep aan een soort ethnische zuivering onderwerpt. Het probleem is dat in Spanje politieke partijen de publieke media zien als hun eigen speeltje. Voor 2004 had je de rechtse “Tele-Aznar”, daarna maakte de omroep een zwaai naar links en na de laatste verkiezingen wordt de RTVE nu weer een rechtse omroep. Op lokaal niveau zien we dit nog sterker. Twee voorbeelden.

Telemadrid

In Madrid is de publieke Telemadrid het regionale propagandamiddel van presidente Esperanza Aguirre (PP). Nu die partij ook de nationale publieke omroep weer in haar macht heeft, mag groot aantal van de trouwe propagandisten van Telemadrid als beloning aan de slag bij RTVE. Als de verkiezingen meezitten kan je heel leuk promotie maken in Spanje.

Zeker voor iemand buiten Spanje kan het overdreven overkomen een televisiezender in een land binnen de EU een propagandamiddel te noemen. Zoiets kan niet bestaan binnen democratisch Europa! Ja, Berlusconi is misschien een beetje ondeugend, maar verder valt het toch wel mee? Helaas is dat weer buiten de Spaanse realiteit gerekend want immers: Spain is Different. Spanje kent namelijk Telemadrid. Grafin Esperanza Aguirre toverde bij haar aantreden als presidente in 2003 de olkale publieke omroep Telemadrid om in haar persoonlijke toverspiegeltje aan de wand. “De mooiste/slimste/sympathiekste/intelligentste/medelevendste van Madrid bent u!” Bij haar aantreden stelde zij meteen een nieuwe zenderdirecteur aan: Manuel Soriano. Dat zijn doel niet was om van Telemadrid een mooie, informerende en pluriforme publieke omroep te maken, blijkt uit een brief van Soriano aan Aguirre. In die brief informeerde hij haar over een documentaire die de zender had gemaakt over de aanslagen op de Madrileense metro in 2004. Hij noemde de documentaire “ideologisch geslaagd”. De zenderdirecteur zette hier zwart op wit dat het doel van Telemadrid het verspreiden van de ideologie van de PP was.

Als je het volgende filmpje ziet, begrijp je dat Sinterklaas ècht in Madrid woont en dat hij Esperanza Aguirre heet. Ze is een verheven weldoener die het beste wil voor het klootjesvolk.

Binnen Telemadrid bestaat veel weerstand tegen de Aguirre-promotie die door de directie wordt opgelegd. Een enkele keer komt die ontevredenheid naar buiten, zoals in hun campagne uit 2007 “Telemadrid – Espejo de lo que somos” (Telemadrid – Spiegel van wat we zijn) die ook gelezen kan worden als “Telemadrid – Espe jode lo que somos” (Telemadrid – Espe (koosnaam van Esperanza Aguirre) verneukt wat we zijn”). De woordspeling was de heren van de censuur blijkbaar niet opgevallen.

De situatie is sindsdien niet verbeterd en daarom gaan ook dit jaar de werknemers van Telemadrid de straat op om te protesteren dat ze willen “informeren, niet manipuleren.”

Canal 9

Het gebruiken van een regionaal omroepje voor eigenbelang is misschien niet netjes, maar ook geen bewijs van een verrot Spaans televisiesysteem. Daarom geef ik nog een tragisch voorbeeld van een publieke zender die als privéreclame wordt gebruikt: Canal 9 (Canal Nou) in Valencia. Toen de PP (daar heb je ze weer) in 1996 in Valencia aan de macht kwam, trof het een lokale omroep die niet op hun hand was. Of zoals toenmalig regio-president Zaplana het verwoorde: “De televisie is het laatste bastion van de socialisten.” 

Oorlog was het! Omdat hij geen mensen mocht ontslaan om Canal 9 onder controle te krijgen besloot Zaplana het aantal werknemers te vergroten met een tsunami van PP-aanhangers. Van 650 personen in 1996 (een regionale omroep met 650 personen!?) groeide de omroep naar 1800 in 2010. Het effect was ernaar want Canal 9 was veranderd in een propaganda-moloch die Tele-Camps werd genoemd, verwijzend naar regio-president Francisco Camps alias “God”.

Voor de liefhebbers heb ik twee voorbeelden gevonden van Tele-Camps. Geniet mee van dit onderwerp uit het journaal van Canal 9: een mooie spot, inclusief dromerige achtergrondmuziek waarin de fantastische Camps werd aangeprezen, gebaseerd op een weinig objectieve interpretatie van geheime artikelen die door Wikileaks gepubliceerd waren. Je hoeft geen Valenciaans te verstaan om de toon van het artikel te begrijpen. Goede propaganda werkt met gevoel!

 

Protesten tegen Godfather Camps werden door Tele-Camps domweg genegeerd. Bekijk dit verslag van een Paella-festijn waar onverwachts anti-Camps protesten opdoken. De reportage werd direct afgebroken wegens een “slechte verbinding”. Oordeel zelf.

 

Mijn schoonmoeder zegt nog steeds “El pobre Camps!” (“arme Camps!”) wanneer Camps weer beschuldigd wordt van corruptie of machtsmisbruik dus de propaganda heeft zijn werk gedaan. Gelukkig heeft Camps vanwege corruptie moeten aftreden, en alles wijst er op dat zijn Canal 9 hem binnenkort zal volgen.

Inmiddels heeft namelijk de taktiek om zoveel mogelijk PP-aanhangers aan te nemen zich tegen Canal 9 gekeerd. De schuld van deze regionale publieke omroep is opgelopen tot 1,3 miljard Euro (ja, miljard!). 1,3 miljard Euro, daar moet Valencia wel heel veel kratjes sinaasappels voor verkopen. De schuld is zo hoog dat de eigen PP-clique besloten heeft 1295 mensen te ontslaan. Binnen Canal 9 klinkt ineens verontwaardiging nu het zorgeloze bestaantje voorbij lijkt. “Zoveel mensen in één keer ontslaan, dat kan toch niet!” klinkt het bijna socialistisch. Maar toen degenen die nu ontslagen dreigen te worden, als vriendendienstje aan een vaste baan bij de omroep werden geholpen, hoorde je ze niet klagen.

Met het overgebleven personeel zal Canal 9 de zendtijd niet weten te vullen waardoor programma´s voortaan zullen worden geproduceerd door externe productiemaatschappijen. Deze productiemaatschappijen zijn in handen van directieleden van Canal 9 zodat het beetje geld dat nog beschikbaar is voor het maken van programma´s in de zakken van de directie verdwijnt. Het is genant hoe ze in Spanje nog een slaatje slaan uit een schuld van 1,3 miljard.

Gaat het veranderen?

Canal 9 mag dan zelfs binnen Spanje een exces zijn, wat ik wil laten zien met de voorbeelden van Canal 9 en Telemadrid, is dat de publieke omroep niet gebruikt wordt als een informatiekanaal dat de bevolking een neutraal en informerend aanbod probeert te doen. Wanneer omroepen vooral een politieke functie hebben, is het logisch dat personen ontslagen worden wanneer ze welliswaar goede vakmensen zijn, maar politiek aan de verkeerde kant staan. Dat is wat met Ana Pastor is gebeurd.

Zal de opschudding over haar ontslag ertoe leiden dat het systeem in Spanje eindelijk veranderd zal worden? De PSOE heeft in 2006 al eens geprobeerd het systeem te veranderen maar die wijzigingen zijn door de Partido Popular alweer teruggedraaid. Je zou kunnen zeggen dat de PSOE niet voldoende zijn best heeft gedaan tijdens de 8 jaar onder Zapatero om een onafhankelijke publieke omroep te garanderen, maar de Zwarte Piet ligt hier toch echt bij de PP. Zolang in Spanje een partij de dienst uitmaakt die de publieke omroep als eigen speeltje wil gebruiken, blijft de omroep de speelbal van de zittende machthebber. De enige troost voor goede journalisten zoals Ana Pastor is dat er de komende jaren voldoende gevallen van belangenverstrengeling en corruptie voor handen zullen zijn om kritische journalistiek te bedrijven. Maar helaas buiten het publieke bestel.

Een vergelijking tussen de Spaanse en de Nederlandse publieke omroep is moeilijk te maken omdat Spanje bol staat van corruptie en politieke belangen terwijl in Nederland de publieke omroep een eerlijker afspiegeling is van de bevolking. Zo krijgt elk land wat het verdient: Nederland een publieke omroep met Mart Smeets en Spanje een omroep zonder Ana Pastor. Ik ga nu iets heel geks zeggen, maar misschien ligt daar de kans voor Nederland. Wat mij betreft kan Ana Pastor direct in Nederland aan de slag, want zij is de vrouw die Mart Smeets in een kritisch vraaggesprek op zijn knieën zal krijgen zodat hij smekend om genade belooft dat hij zijn zelfvoldane kop nooit meer op tv zal durven tonen. Chapeau!

Advertenties

  1. Dirk

    😀 leuke suggestie!
    .. maar inderdaad, Spanje krijgt wat het verdient! Helaas voelen de grote jongens daar niet zo veel van. Ik weet zeker dat het niet alleen bij de publieke omroep is gebeurt… En weet ook zeker dat het nooit, maar dan ook helemaal nooit zal veranderen..Het zit er namelijk lekker, door de zon, ingebakken en dat krijg je er niet meer uit…. Misschien zou een drastische klimaat verandering nog niet zo slecht zijn… beetje meer als in het noorden van Europa… daar lijken de mensen toch een stuk verstandiger met elkaar om te springen…
    Het zijn ook gewoon twee verschillende culturen binnen één Europese Unie,.. en wat blijkt,.. dat gaat niet samen! Op naar de Neuro en de Zeuro!!!!

  2. Je hebt echt schrijftalent Hinko

  3. Pingback: Alicia Sánchez-Camacho heeft haar hersenpan gebotoxt « geenwoordspaans

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: