Sant Jordi en de Bestsellers

Wanneer in Barcelona iedereen in barretjes of in het openbaar vervoer met zijn neus in een boek zit, kun je er donder op zeggen dat het net Sant Jordi is geweest. Sant Jordi is de beschermheilige van Catalonië en is in Nederland beter bekend als Sint Joris (die van de draak) en hij mag die draak dan een poepie hebben laten ruiken, Sint Joris wordt herdacht op de dag dat hijzelf het loodje legde.

Op die dag, 23 april, is het Catalaanse traditie dat vrouwen mannen een boek kado doen. De heren op hun beurt schenken de dames een roos. Een massaal boekenfeest, waar in de wereld vind je nog zoiets!? Toch is het jammer dat de boekenverkoop vooral beperkt blijft tot die paar voorspelbare bestsellers die net in de mode zijn…

dan brown lezen

Je kon de metro niet instappen of iedereen zat met zijn neus in Dan Brown´s Da Vinci Code.

De aanleiding voor dit blog is niet Sant Jordi met zijn topverkopen en beroemde schrijvers, want afgezien van die paar individuen die zich rijk schrijven, moeten veel schrijvers die de moeite van het lezen waard zijn, vechten om hun boek überhaupt te kunnen uitbrengen.Eén van hen is mijn goede vriendin Helena die een roman heeft geschreven, “La Noche en el Espejo” (De nacht in de spiegel), die gepubliceerd zou worden door een uitgever maar dan uiteindelijk toch weer niet. Zo gaan die dingen. Ze heeft nu besloten het boek in digitaal formaat via Amazon uit te geven.

Om er toch wat aan te verdienen had ik nog het naïeve idee geopperd dat ze het boek eerst in het Catalaans uit kon geven omdat dan misschien wat subsidie te ritselen zou zijn. Wat dat betreft is Catalonië namelijk een beetje speciaal: al is het tweetalig, subsidies worden enkel toegekend aan kunstprojecten in het Catalaans. Ondanks dat zag Helena het niet zitten om haar spaanstalige boek eerst in het Catalaans uit te geven. Het was veel te veel gedoe en bovendien, zei ze: “Catalanen lezen toch alleen maar met Sant Jordi”. Oftewel: die lezen toch alleen maar bestsellers.

Het best verkochte boek van Sant Jordi in 2012 was van de Zweed Jonas Jonasson, “De 100 jarige man die uit het raam klom en verdween”. Omdat Jonasson zelf niet naar Barcelona was gereisd om zijn verkoop te pushen met een handtekeningssessie stak de uitgever hiervoor een willekeurige acteur in een roze pak, net als de opa op het boek. Honderden mensen lieten hun boek door de acteur signeren, denkend dat hij de echte hoofdpersoon was uit het boek.

een acteur signeert boeken die hij niet heeft geschreven

“Maar zeg nou eens eerlijk: bent u echt uit dat raam geklommen?” “Ik zal u zeggen mevrouwtje, het was nog een hele toer!”

Omdat de traditie een beetje sexistisch is: alle mannen krijgen een boek (wijsheid) en de vrouwen een roos (goed bedoeld en leuk om naar te kijken), geven veel mensen elkaar een roos en daarnaast nog een boek. De boekstallen en boekwinkels stapelen de bestsellers hoog op. De meest verkochte zijn vooral van schrijvers die de voorgaande weken in gezellige televisie- en radioprogramma´s zijn aangeschoven.

Het is zelfs zo erg dat al voor Sant Jordi voorbij is, de media melden welk boek dat jaar het best is verkocht. Zie bijvoorbeeld dit krantenbericht: al om 19:06 is bekend welke boeken het meest verkocht zijn. Heeft Maurice de Hond alle mogelijke boekstalletjes van Catalonië gebeld en daaruit, als waren het verkiezingen, een voorlopige winnaar kunnen aanwijzen terwijl ondertussen de mensen nog druk boeken kopen? Ik betwijfel het. In werkelijkheid bepalen uitgeverijen en grote boekhandels welke boeken ze in grote stapels vooraan leggen. Die boeken worden vervolgens gekocht door de consument-die-per-jaar-één-boek-leest. Dan is het geen kunst te voorspellen welk boek het meest verkoopt. De afspraak is vervolgens dat iedereen -radio, televisie, kranten- tot 7 uur wacht voordat de “winnaars” worden bekendgemaakt.

 

version catalana y española

Met of zonder Catalaanse vlag? Zelfs Sant Jordi is politiek.

Aan de andere kant: zo kopen de mensen nog eens een boek. Zonder dit grote marketingfestijn was de teller voor veel lezers waarschijnlijk weer een jaartje op nul blijven staan, en ik moet zeggen: al ga ik niet extra lang in de rij staan dringen voor een boek, een roos wil ik nog wel kopen. Toch leuk om elkaar te geven. Bloemisten verkopen op Sant Jordi 40% van hun totale jaaromzet en proberen elkaar de loef af te steken met nieuwe kleuren terwijl op straat twijfelachtige types rozen van slechte kwaliteit verkopen als waren het neptassen van Louis Vuitton.

rosa blaugrana

La rosa blaugrana – Een roos in de kleuren van FC Barcelona

De meeste Sant Jordi–lezers lezen niet zo snel dus je ziet ze de maanden mei en juni nog zitten met allemaal hetzelfde boek op schoot.  Wat voor beeld krijgen ze van literatuur als ze iedereen hetzelfde op tv geadverteerde boek zien lezen? Een gevoel van saamhorigheid? “Goh lees jij ook De schaduw van de wind? Wat toevallig!” Of zouden ze misschien denken dat de beste boeken per definitie geschreven worden door televisiepersoonlijkheden? Het is allemaal zo nep dat ik geen boek meer koop op Sant Jordi. Ondertussen wordt van het feest verslag gedaan alsof het het grootste culturele evenement van het jaar is. Het grootste commerciële evenement misschien.

Helena kan het gestolen worden: zonder boekenstalletje op Plaça Catalunya publiceert zij via Amazon. Dan komt haar boek wel niet op de grote stapels bestsellers te liggen maar ja, ze is toch niet bekend van tv.

 

ioboirs0

Televisiefenomeen Boris Izaguirre verkoopt zijn nieuwste roman als warme broodjes. “Que lo disfrutes!”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: