Wat doet deze “Strijder van Kim Jong-il” in een Catalaans dorpje?

2005-01-09 Salomo 032

Salomó

Een stoplicht springt op rood, een ander weer op groen: in Salomó is altijd wat te doen… Een kilometer of 15 landinwaarts vanuit Tarragona ligt het onopvallende dorpje Salomó met zijn doorsnee dorpspleintje en oude mannetjes op de bankjes. Traditioneel is het hoogtepunt van het jaar het Ball del Sant Crist, een religeuze voorstelling die in mei vier keer wordt opgevoerd in de kerk. Na 500 jaar geschiedenis in de anonimiteit zoeken nu ineens cameraploegen naar een plekje in Salomó om hun busjes, inclusief schotel op het dak, te parkeren. Eén van de 501 inwoners van het dorpje is namelijk Alejandro Cao de Benós de Les y Pérez – de onmogelijk lange achternaam (beginnend bij Cao) verraadt zijn adelijke afkomst. Cao de Benós is de speciaal gezant van het Comité van Buitenlandse Culturele Betrekkingen van de staat Noord-Korea die als enige westerse ambtenaar van de communistische staat en bovendien erelid van de communistische partij en van het leger, fungeert als officiële woordvoerder van het regime. Je verzint het niet.

Alejandro-Cao-de-Benos-en-su-casa de Salomó

Alejandro Cao de Benós op zijn balkon in Salomó

Vroeger vonden mensen hem maar een vreemde snuiter met zijn communistische denkbeelden, maar sinds hij officieel woordvoerder van Noord-Korea is, weten de media hem beter te vinden. Met de oplopende dreiging van een militair conflict is Alejandro Cao de Benós hot in de internationale media. De meeste interviews doet Cao de Benós via de telefoon en voor wie hem beter wil volgen houdt hij een eigen blog bij. Een enkele mediaploeg reist zelfs af naar Salomó om in zijn woonkamer een verklaring van hem te krijgen.

cameraploeg over de vloer

La Sexta komt over de vloer voor een interview.

Zoals verwacht kan worden van de officiële spreekbuis, toont Cao de Benós zich een fervent verdediger van de Noord-Koreaanse ideologie en van het Koreaanse volk. Kritiek op de leiders of op de mensenrechten in het land doet hij af als leugens en internationale spanningen worden veroorzaakt door Zuid-Korea of grote boze wolf Verenigde Staten. De standpunten verbazen niemand, maar wat opvalt is dat, terwijl Noord-Korea één van de meest gesloten landen ter wereld is, Cao de Benós juist zo benaderbaar is voor de pers. Zijn interviews zijn geen keiharde statements, in tegendeel, hij  beargumenteert zijn beweringen op een vanuit Noord-Koreaans perspectief plausibele manier en is open voor discussie. Hij heeft bovendien grote kennis van zaken waardoor hij de meeste punten van kritiek, die het cliché nauwelijks ontstijgen, met gemak pareert.

Alejandro Cao de Benós  spreekt overtuigend, gelooft in zijn idealen en heeft daarom geen probleem met het verdedigen van de Noord-Koreaanse staat. Dat die staat niet democratisch is? Hij geeft het grif toe, het is een ander type democratie. Was de in 2011 overleden “grote leider”  Kim Jong-il een dronkenlap en vrouwenverslinder? Leugens die geuit worden door journalisten die zelf nog nooit een voet in het land hebben gezet. Want daar heeft Cao de Benós natuurlijk een sterk punt: de meeste media papegaaien elkaar slechts na, weinigen hebben informatie uit eerste hand.

Cao de Benós komt over als een aimabele persoon en wordt door de meeste journalisten ook op die manier behandeld. Al stelt hij zich op als onderdeel van het totalitaire systeem, niemand lijkt hem persoonlijk kwalijk te nemen wat er in de Noord-Koreaanse concentratiekampen gebeurt. Hij is te aardig en Korea te ver weg, waarschijnlijk. Cao de Benós is een soort knuffel-NSB´er.

Intrigerend is de vraag hoe een Spaanse edelman terechtkomt in Noord-Korea? Of all places. Hij beantwoordt de vraag na 1 minuut in het volgende fragment:

 

Alejandro Cao de Benós vertelt dat hij al op jonge leeftijd interesse had voor Aziatische culturen en voor politiek. In de tijd van Perestroika, toen het communisme op zijn retour ging, zocht de idealistische 16-jarige Alejandro een manier om toch een bijdrage te leveren aan de communistische revolutie. Op een toeristische markt in Madrid leerde hij een Noord-Koreaanse familie kennen en via hen bouwde hij een band op met het Koreaanse volk. Helaas vraagt de interviewer niet verder, maar uit andere interviews is af te leiden dat hij in 2000 de eerste officiële website voor het land ontwierp. In 2002 werd hij vervolgens gevraagd officieel als ambtenaar in dienst te treden.

Rijk wordt Cao de Benós niet van zijn Koreaanse functie want hij laat zich er naar eigen zeggen niet voor betalen. Hij kiest hier voor zodat men hem er niet van beschuldigen puur uit winstbejag te handelen en bovendien wil hij de armlastige republiek niet tot last zijn. Allemaal leuk en aardig maar hoe betaalt hij zijn hypotheek in Spanje  (“Ja ik betaal een hypotheek, ik moet ook ergens wonen”)? En Ryanair vliegt ook niet bepaald op Pyongyang. Hij zegt zijn geld te verdienen als IT-consultant. Verdienen die zo veel dan? Hebben die nog werk in Spanje? Of verdient hij op een andere manier een centje bij? Misschien komt aan het eind van zijn leven wel een fantastisch verhaal van een dubbelspion naar buiten…

52305c78bd951851615dd79d814df260de4625cc78ddb8dbb68dae6c677cb9e0

“Die Cao de Benós, dat is er toch één van jullie?”

Doordat Noord-Korea geen andere officiële woordvoerder heeft aangewezen, is de precieze status Alejandro Cao onduidelijk. Aan de ene kant beweert hij directe toegang te hebben tot de hoogste machtstructuren in het land, aan de andere kant raadt hij journalisten aan zich uit te geven voor dierenarts, wanneer ze onder zijn begeleiding het land bezoeken. Beelden uit Noord-Korea tonen aan dat Cao de Benós, daar bekend onder de naam Chosun-il (Korea is één), er een belangrijke persoon is.

Dit blijkt bijvoorbeeld uit een reportage van de Catalaanse zender TV3 die onder begeleiding van Cao de Benós (“Veel mensen kennen mij hier onder mijn bijnaam “Strijder van generaal Kim Jong-il”) een minutieus geplande reis door het meest gesloten land ter wereld maakt. Het blijkt bijna onmogelijk informatie te krijgen die niet van van tevoren door de staat is voorgekookt.  Zoals waarschijnlijk de meeste journalisten, lopen zij zich stuk op de eeuwige aanwezigheid van behulpzame vertegenwoordigers van het gezag. Onbekendheid met de cultuur en taal doen de rest. Het fragment is in het Catalaans maar ook wie die taal niet spreekt herkent de typische propagandaboodschap van het regime.

 

In het fragment zien we een peutercrêche waar de dreumesen de geboortedatum en liedjes leren over de “grote leider” Kim Il-sung en een modelschool waar de antwoorden van van tevoren geselecteerde leerlingen worden vertaald door een tolk van de staat. Zie daar nog maar eens een kritische noot uit te persen.

In dit alles voelt Alejandro Cao de Benós zich als een vis in het water. De kille onwerkelijkheid van Pyongyang maakt zijn persoon alleen maar intrigerender. De Spaanse edelman in een James Bond-decor. Blauw bloed door een rood hart. Op het moment dat hij door de hallen van grote overheidsgebouwen schreidt lijkt niets verder weg dan het dorpspleintje van Salomó waar het seizoen van de calçotades weer achter de rug is en in mei alweer het Ball de Sant Crist op de planning staat. Volgens de Noord-Koreaanse staatstelevisie wordt het een spektakel:

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: