Aardbevingen en verzakkingen: hoe een complete woonwijk van de aardbodem verdwijnt

Opschudding in Noord-Groningen! De aarde verzakt en de koeien schudden in de wei! Huizen scheuren en de NAM besteedt 100 miljoen Euro aan het versterken van gebouwen. Iets soortgelijks is gebeurd in het Spaanse dorp Sallent, dat halverwege tussen Barcelona en de Pyreneeën ligt: de woonwijk Barri de l´Estació (Wijk van het station) is er zelfs volledig ontruimd en wordt nu afgebroken.

mines

De Barri de l´Estació in de greep van de zoutmijnen.

De Barri de l´Estació was een beetje lelijke middenklassewijk zoals die in veel Spaanse dorpen bestaat vol huizen van onderling verschillend ontwerp, gebouwd in de laatste decennia van de vorige eeuw. Op zijn hoogtepunt herbergde de wijk 900 inwoners. In 1995 werden scheuren ontdekt in een aantal appartementencomplexen. Al snel werd duidelijk dat de wijk verzakte met enkele centimeters per jaar omdat zich op 200 meter onder de wijk een zoutmijn bevond uit de jaren ’20 van de vorige eeuw.

De wijk was ondermijnd.

Zoutwinning

De grond bij Sallent bevat zoutlagen die rijk zijn aan het mineraal potassium die sinds de jaren ’20 van de vorige eeuw en tot 1976 uitgegraven werden in een mijn met de naam Enrique. Sinds de sluiting van Enrique gaat een kilometer verderop het bedrijf Iberpotash door met het winnen van potassium. Het zout dat overblijft nadat het potassium hieruit gewonnen is, vormt een enorme berg die wanneer het regent zorgt voor een milieuprobleem door verzilting van de omgeving en van de rivier Llobregat.

montaña de sal 2

Het zout dat achterblijft na het winnen van potassium vormt een afvalbult die het hoogste punt in de wijde omgeving is.

Na het sluiten van Enrique bleef op een diepte van 200 meter een ondergrondse holte achter die groot genoeg is om een kathedraal te bevatten. De zoutlagen rondom deze holte lossen langzaam op in stromen van regenwater. Net zoals in Groningen is het gevolg dat de bodem boven de holte inzakt. In de jaren ’90 met maximaal 2 cm per jaar en sinds de eeuwwisseling met maarliefst 4 cm, zoals te zien is op de volgende afbeelding.

geografische afbeelding barri de l´estacio

Links verzakkingen in Sallent in de jaren 90. Rechts Barri del ´Estació in 2004.

De versnelde verzakkingen vormden een gevaar voor de veiligheid van de bewoners van de wijk die boven op de mijn gebouwd was. In 2004 verlieten de eerste bewoners hun huizen in wat een kleine volksverhuizing zou worden.

 

Evacuatie van de wijk

De eerste meldingen van schade in de wijk dateren van 1995. De gemeente ondernam weinig actie voor de bewoners van sociale woonruimte waar zich de grootste problemen voordeden, volgens de bewoners omdat woningcorporatie Adigsa op dat moment geen nieuwe woonruimte beschikbaar had. Pas in 2004, toen de bewoners door de scheuren in hun huis inmiddels de blauwe hemel konden zien, werd een begin gemaakt met hun verhuizing. Het slopen van de huizen liep wat vertraging op doordat een zeldzaam type zwaluw onder het dak bleek te nestelen, maar toen ook die laatste bewoner vertrokken was (vogeltrek?) konden de slopers aan hun werk beginnen.

Terwijl de eerste appartementen werden afgebroken, werden op andere plekken vreemd genoeg door particulieren nog woningen gebouwd, zoals te zien is op de foto hier beneden. De foto is afkomstig van deze website waarop mooi te zien is hoe de wijk er in 2005 voorstond.

00084

In 2005 werd één helft van dit pand bewoond. De andere was nog in aanbouw en werd niet afgemaakt.

2013-04-20-854

Barri de l´Estació in 2013: Het huis is inmiddels onbewoond maar staat er nog steeds (links).

De gedwongen verhuizing van de wijkbewoners kwam in een stroomversnelling toen datzelfde jaar ondergrondse sensoren een verzakking registreerden van 6 cm binnen 40 uur. De veiligheid van de wijkbewoners kon niet langer worden gegarandeerd waardoor urgent nieuwe woonruimte voor hen moest worden gecreëerd. De gemeente was al druk bezig met het bouwen van appartementen op een oud industriecomplex aan het andere uiteinde van het dorp. Blij werden de bewoners er niet van want van een groot huis kwamen ze in een appartement terecht. Bovendien hadden de meesten de grond en bouw van hun oude huis betaald zonder dat ze ooit op de hoogte gebracht werden van de gevaren onder de grond. Daar wilden ze wel een schadevergoeding voor zien.

Je kunt je inderdaad afvragen waarom de gemeente in de jaren ’70 juist het stuk grond boven op de zoutmijn had aangewezen voor een woonwijk.

 

De wijk nu

Sinds 2005 wordt de wijk in een slakkengangetje afgebroken. Google Street View geeft een aardig beeld van hoe de wijk langzaam verdwijnt. De bovenste afbeelding is uit 2008, wanneer we de bocht omslaan is het ineens 2009. Waar we net de bocht nog omsloegen staat nu een hek.

sallent hoek zonder hek

Street View beeld uit 2008. En nu de bocht om naar links…

sallent hoek met hek

En we zien dezelfde hoek in 2009.

Afgelopen weekend raakte ik tijdens een fietstocht verzeild in Sallent. De doorgaande weg langs het dorp is in de vlaag van infrastructuurprojecten uit het tijdperk Zapatero vervangen door een snelweg, zoals op veel plaatsen in Spanje. Regionaal verkeer, boeren en fietsers zijn sindsdien gedwongen hun weg te zoeken over niet aangegeven slingerende landweggetjes. De stad Manresa ligt met de auto nog steeds op 10 km van Sallent maar met de fiets is dat nu 20. Infrastructuur en de Spaanse obsessie met snelwegen zijn een verhaal op zich. Mijn kronkelweggetje naar Manresa leidde door de Barrí de l´Estació. Ik was al eerder in de wijk geweest op visite bij een vriendin die er is opgegroeid en ik was benieuwd hoe de wijk er bij zou liggen.

2013-04-20-851

Zomaar een huis. Het basketbalnetje hangt er nog. Nou ja, het was toch een onhandige hoek voor het basketballen.

zelfde huis 2008 2

Hetzelfde huis in 2008.

Inmiddels is de hele wijk verlaten, her en der staan hekken, maar veel huizen, tot voor kort thuis van families zijn nu via deuren en ramen voor iedereen toegankelijk. Een basketbalnetje herinnert aan de kinderen die hier tot kort geleden speelden. Plunderaars hebben hun sporen achtergelaten op zoek naar iets waardevols.

zelfde huis 2008 3

In 2008 was het huis op de hoek al verlaten.

2013-04-20-850

Nu is het het enige huis in de straat.

2013-04-20-853

Een garage ligt vol waardeloze spullen. Op zoek naar de schat hebben avonturiers zelfs een tegel uit de vloer gelicht.

Voor de Barri de l´Estació is het doek gevallen. Hopelijk wacht de dorpjes in Noord-Groningen niet hetzelfde trieste lot.

Advertenties

  1. Aagje

    Dit vind ik nu interssant. Leuk artikel met mooie afbeeldingen.

  2. Johan

    Die corrupte huizenbubbel zakt wel heel letterlijk in, zeg. Je vraagt je af wat de gemeente destijds heeft bezield om uitgerekend daar bouwgrond uit te geven. Nou ja, eigenlijk verbaast dat ook niet. Er zullen ongetwijfeld een aantal mensen flink aan verdiend hebben.
    In Groningen staan nog geen spookdorpen, al is er wel sprake van krimp en leegloop, en de daarmee gepaard gaande verkrotting van hele buurten. En heel vroeger zijn er hele dorpen verzwolgen door de Eems en de Dollard.

  3. Geert

    onderin zit een foutje waar ik uitga van elke 10 km verderop een mindere verzakking van 10 cm… dit moet 7,5km zijn ipv 10 km… verderop heb ik het goed beschreven, ook in de berekening is het goed ingevuld 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: