l´Endemà deel 2: Welk Catalaans referendum?

Dit is deel 2 in een reeks artikelen over het ge-crowdfundde filmproject l´Endemà en het Catalaanse streven naar onafhankelijkheid.

Nieuwe voorzitter van de Acadèmia del Cinema Català

Sinds ik het eerste deel schreef over l´Endemà is initiatiefneemster Isona Passola gekozen als de nieuwe voorzitter van de Catalaanse Filmacademie voor de komende 4 jaar. In het programma Els Matins vertelt ze over haar nieuwe functie en over l´Endemà (de afbeelding is een link naar het fragment).

passola els matins 3

Passola laat zich zien als een filosofische persoon die overtuigd is van haar eigen visie. Met name tegenover internet en nieuwe media heeft ze een conservatieve houding: ze wil een wet ontwikkelen tegen het downloaden van films (hoe?), verder is ze een voorvechter van de pure beleving van film in de bioscoop in tegenstelling tot die in huis met een oog op de tablet en de andere op de televisie terwijl je met je vingers aan het What´s app-en bent. De benadering van film op een moderne multimediale manier lijkt vooralsnog niet aan haar besteed.

 

Catalaans referendum?

Waar gaat het ook alweer over? Met haar filmproject l´Endemà loopt Passola vooruit op een referendum waarin de Catalanen mogen kiezen of ze bij Spanje willen blijven. Ze hoopt met haar film een positief beeld te schetsen over een onafhankelijk Catalonië om daarmee mensen over te halen voor de onafhankelijkheid te stemmen. Het geld voor deze film heeft ze bij elkaar gehaald door crowdfunding op internet.

Alles is gericht op het referendum, maar het is de vraag of dit referendum er ooit komt. Tijdens de Catalaanse verkiezingen van een half jaar geleden wisten minder goed geïnformeerde bronnen in de Nederlandse media al te melden dat wanneer Artur Mas zou winnen hij simpelweg een referendum zou uitschrijven. Spanje was ten dode opgeschreven! Dat zou Mas wel willen, maar zo simpel ligt het niet. Hij heeft de verkiezingen inderdaad gewonnen maar voordat de Catalanen in een volksraadpleging mogen aangeven of ze zich van Spanje willen afscheiden, moeten nog een paar kleine plooien worden rechtgestreken. Een vrij grote plooi is dat het referendum volgens de Spaanse grondwet niet is toegestaan. De huidige Catalaanse regering moet daarom vastberaden en slim zijn om toch een manier te vinden waarop het referendum georganiseerd kan worden.

artur mas zoals hij zich graag ziet

“De WIL van een VOLK” volgens de altijd bescheiden president Artur Mas.

Die regering bestaat momenteel uit twee partijen die onomwonden streven naar onafhankelijkheid van Spanje. Regeringspartners CIU (rechts Catalanistisch) van president Artur Mas en ERC (in de volksmond Esquerra, vooral Catalanistisch en daarnaast links wanneer het ze uitkomt) hebben samen 71 van de 135 zetels.

Verkiezingsposter in renaissance-stijl

??????????????????????scp53946

“Een nieuw land voor iedereen” De verkiezingsposter van Oriol Junqueras van ERC is ge-lay-out als een portet uit de renaissance met als details dat typerende scheve oog en een pittoresk Catalaans landschapje op de achtergrond.

 

In januari stemden in het Catalaanse parlement 85 parlementariërs voor een verklaring van souvereiniteit met daarbij behorend een referendum, 41 stemden tegen terwijl twee zich weerhielden van stemming. Opvallend is de positie van de Catalaanse afdeling van de landelijke socialistische partij PSOE die wordt uiteengereten tussen hun trouw aan Catalonië en de vanuit Madrid opgelegde partijstandpunten. 5 parlementsleden van deze partij besloten de stemming aan zich voorbij te laten gaan.

Hoe dan ook is er in het Catalaanse parlement een ruime meerderheid te vinden voor het referendum. Het is onduidelijk hoe groot de macht van die meerderheid is wanneer het de confrontatie aangaat met het nationale parlement in Madrid, dat duidelijk tegen afsplitsing is. Voor de Catalanen is dit een bevestiging van de oneerlijke situatie en reden te meer om het referendum er door te drukken. In de woorden van Passola op TV3: “Als de één geen democratisch proces wil uitvoeren, moet de ander koppig doorzetten todat het er toch komt.”

teatro-independencia_EDICRT20120919_0001_3

Mas: “Ze waren anderhalf miljoen die riepen Catalonië is geen Spanje!”
Rajoy: “ga toch weg met je schorriemorrie: De grondwet staat aan mijn kant en als je dat niet accepteert val je buiten Europa!” -Inderdaad, ze lachen er niet bij. Betekent dit dat ze eindelijk een serieus debat over het thema gaan voeren?

Legaal of legitiem?

Het argument dat Madrid gebruikt tegen een referendum is puur legaal: de grondwet staat een referendum over de Catalaanse onafhankelijkheid niet toe. Het argument vanuit Catalonië is niet gebaseerd op legaliteit maar op legitimiteit: een volk heeft het recht om zelf te beslissen. Dit recht ontkennen omdat het niet rechtsgeldig is, is de wet stellen boven de mensen die de wet hebben gemaakt en die een wet legitiem maken door zich er aan te onderwerpen.

Je kan hier tegenover zetten dat de Spaanse wet is vastgesteld door het Spaanse volk en dat wanneer die wet veranderd moet worden, om bijvoorbeeld een  legitiem referendum mogelijk te maken, dan moet dat op de daarvoor wettelijke wijze gebeuren. Namelijk in het Spaanse parlement met een 2/3 meerderheid. Het probleem met deze redenering is dat de Catalanen zich juist geen onderdeel van dat Spaanse volk vinden en dat daarom hùn recht op zelfsbeschikking per definitie niet door het Spaanse parlement beslist kan worden.

Om dezelfde reden gaat het vaak gehoorde standpunt dat heel Spanje moet kunnen deelnemen aan een referendum over Catalonië, niet op voor de Catalanen. Dit op het eerste gezicht niet onredelijke argument wordt alleen gebruikt door tegenstanders van het referendum. Dat is vreemd want als je tegen een referendum bent, waarom zou je je dan nog bezighouden met de vraag wie er aan mee mogen doen? Om te plagen?

epa1175l 2

Gekortwiekt

Voor tegenstanders is er weinig reden om over de details van een referendum te soebatten, voor de voorstanders des te meer. Het is daarom onbegrijpelijk dat zij de discussie kortwieken tot een simpel voor of tegen het referendum.

Zijn ze zo geobsedeerd door het referendum dat ze vergeten over de praktische kant na te denken? Welk percentage is nodig voor onafhankelijkheid? 50%? 2/3 meerderheid? Is er een minimale opkomst? Wie mogen er stemmen? Is de uitslag bindend? Wanneer de voorstanders het niet bij voorbaat eens zijn over de details, zal het voor hun politieke tegenstanders een eitje zijn ze tegen elkaar uit te spelen. Ik voorspel dat de voorstanders elkaar zo erg in de haren zullen vliegen dat als er ooit een referendum komt, hun beweging flink aan momentum zal hebben verloren.

intrigant2

Passola heeft weinig vertrouwen in de politieke wil om echt tot een nieuwe staat te komen: “Maanden geleden was het ondenkbaar geweest dat politieke machtsblokken vóór een nieuwe staat zouden zijn, en het is de vastberadenheid van het volk geweest die de weg heeft aangegeven die de poltici nu overwegen te volgen tegen hun wil, met op hun schouders het gewicht van hun politieke strategieën en met de last van de vuile handen van de vele corruptiezaken die overal opduiken.”

Passola laat daarom de politiek verder links liggen en focust zich op waar het in het referendum werkelijk om gaat: het nieuwe Catalonië. Hoe kan zij twijfelaars overtuigen dat een onafhankelijk Catalonië in hun belang is? Een idealistisch antwoord is: met goede argumenten. Maar kan je op basis van argumenten winnen van een tegenstander die op onderbuikgevoelens speelt, zoals ik eerder beschreef?

HOJAS VOLANTES DE PROPAGANDA LANZADAS POR LAS TROPAS FRANQUISTAS DURANTE LA OFENSIVA CONTRA CATALUNYA

Propaganda uit de burgeroorlog (jaren ‘ 30) over de verovering van Catalonië door het Spanje van Franco.

Daarover meer in het volgende deel van deze serie.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: